ALTI AY İÇERİSİNDE ÖZBEKİSTAN’IN İKİ SERGİSİ PARİS’İN ANA MÜZESİNDE SERGİLENECEK

ALTI AY İÇERİSİNDE ÖZBEKİSTAN’IN İKİ SERGİSİ PARİS’İN ANA MÜZESİNDE SERGİLENECEK

Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev’in Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un daveti üzerine Fransa’ya yaptığı resmi ziyaret kapsamında iki ülke lideri katılımıyla iki büyük sergi açıldı. Biri Louvre’daki “Özbekistan Vahaları Hazinesi. Kervan Yolları Kavşağında” ve ikincisi Arap Dünyası Enstitüsü’nde “Semerkant’a Yol. İpek ve Altın Mucizesi” adlı sergiler. 

İki sergi de Özbekistan tarihi ve kültürüne adanmıştır. Louvre’daki sergi, MÖ 5.-6.yüzyıllardan Timurlular hükümdarlığına kadar olan dönemi kapsıyor ve Arap Dünyası Enstitüsü’ndeki sergide ise 19.-20 yüzyılın ortalarına ait sergilerin yanı sıra Özbekistan devlet müzeleri koleksiyonundan Türkistan avangartları sergilenmekte.

Her şey Nasıl Başladı?

Ekim 2018’de Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev ilk defa Fransa’ya resmi bir ziyaret gerçekleştirdi. Kültürel program çerçevesinde Louvre’a bir gezi düzenlendi. Tam o sırada müzede Özbekistan’ın zengin tarihi ve kültürel mirasına adanmış büyük çapta bir sergi düzenleme fikri oluşuyordu ve devlet başkanı bunu sıcak karşıladı.

Fakat bundan önce birçok önemli gelişmelerin yaşandığının da altını çizmek lazım.

2009’da arkeolog ve araştırmacı Rocco Rante, Özbekistan Cumhuriyeti Bilimler Akademisi Semerkant Arkeoloji Enstitüsü ekibiyle iş birliğinde Buhara’ya bir arkeoloji misyonuna öncülük etti. Özbek tarafından ilk önce Cemal Mirzaahmedov ve daha sonra Abdisabur Raimkulov görevlendirildi. 2011’de ise Rante, Louvre’un o zamanki başkanı Henri Louarette’yi Özbekistan’a davet etti.

Mevcut tarihi materyaller değerlendirildikten sonra, en son tarihiyle 2017’de gerçekleştirilmesi planlanan olası bir sergi hakkında karar alındı. 

Bir süre sonra, Semerkant’ta yine Fransız uzmanlarıyla iş birliğinde yürütülen bir diğer kazı projesinde, eşsiz bir Zerdüşt oyma paneli keşfedildi. Bulgu, dünya çapında bir keşif olduğunu iddia ediyordu.

Kazı meydanında İslam öncesi (8.yüzyıla kadar) hükümdarların yazlık sarayı bulunduğu tahmin edildi. Bilim adamlarına göre iç kalede hükümdarların tahta oturduğu, kaplaması üç katmanlı bir salonun duvarları o panelle süslendiği tahmin edildi.  

Bunların yanı sıra başka benzersiz buluntular da ortaya çıktı. Özbekistan, dünyaya tarihi ve kültürel açıdan çok değerli bir hazineyi sergileyeceği anlamına geliyordu.

Gayane Umerova yönetimindeki Özbekistan Kültür ve Sanatını Geliştirme Fonu, Louvre Müzesi ile bir ortaklık anlaşması imzaladı ve Fon Konseyi başkan yardımcısı Saida Mirziyoyeva öncülüğünde hazırlık çalışmaları başlatıldı.

2020-2021’de yapılması planlanan sergi, Covid pandemisinden dolayı daha sonraya, 2022’ye ertelenmek zorunda kaldı. Bu süre zarfında Özbekistan’ın sadece 15.yüzyıla kadar uzanan kadim tarihiyle sınırlı kalmayıp, daha sonraki dönemlerden çağdaş günümüze kadar olan bir süreçten bahsetmek bu çalışmayı kapsamlı bir şekilde tamamlanacağı fikrine varıldı. Bundan yola çıkarak iki sergi paralel olarak, biri Louvre’da, ikincisi Arap Dünyası Enstitüsü’nde düzenlenmesine karar verildi.

Dört Senelik Uzun Yol

Bu iki sergiye hazırlanmak için Özbekistan Başbakanı başkanlığında Özbekistan Cumhuriyeti Bilimler Akademisi Sanat Tarihi Enstitüsü müdürü, proje danışmanı Şokir Pidayev, İslam Medeniyeti Merkezi direktörü Şoazim Minovarov, bakanlar, bilim insanları, arkeologlar, sergileriyle katılım sağlayacak müze müdürü ve yöneticileri bir araya geldiler.